Ndotja e ujit dhe pasojat e tij

Shkruan:
Bekri Xhemali

tel:+377 (0) 44 61 13 91;
+386 (0) 49 24 72 42
e-mail: xhemalibekri@gmail.com

Mbi dy të tretat e sipërfaqes së Tokës është e mbuluar nga uji, ndërsa më pak se një e treta është marrë nga Toka. Si popullsia e Tokës vazhdon të rritet, vazhdon të rritet edhe presioni mbi burimet ujore të planetit. Në një kuptim, lumenjtë dhe ujërat tonë janë duke u ndotur nga aktivitetet e njeriut, kështu që cilësia e tyre është duke u zvogëluar.

Çështja mjedisore aktualisht është bërë problem i diskutueshëm jo vetëm në planin e ekspertëve, por edhe në atë politikë e teknologjikë. Mjedisi jetësorë është bërë problem botërorë dhe njëherit është preokupimi kryesorë i shumë vendeve të botës. Sidomos te ne në Kosovë rrethanat dhe zhvillimet e fundit ndikuan në ndotjen e mjedisit në shumë sfera.

Një ndër resurset më të rëndësishme dhe më të ndotura është uji pa të cilin nuk do të ishte e mundur jeta e njeriut. Uji është vetë jeta, jo vetëm për njeriun, por për gjithë krijesat tjera, sepse asgjë mbi tokë nuk mund të jetojë pa ujë. E gjithë jeta vjen nga uji. Konsiderohet se shekulli që sapo kemi hyrë nuk do të jetë shekull i krizës së naftës, por i krizës për ujë.

Ndotja e ujit

Ndotja e ujit mund të përkufizohet si përzierje e një ose më shumë substancave me ujë të pastër deri në një masë të tillë që të shkaktojnë probleme për kafshët ose njerëzit. Ndotja e të gjitha resurseve të mjedisit jetësorë ka ndikim negativ për shëndetin e njeriut.

Në vendin tonë nuk ka monitorim të ujërave të ndotura. Ujërat industriale janë një ndër ndotësit kryesorë të ujërave sipërfaqësore dhe nëntokësore. Burimet e ndotjes janë mbeturinat e ushqimit, hedhurinat industriale, teknologjike dhe kanalizimet e qyteteve.

Ndotësit më të mëdhenj në vend janë: KEK-u, Ferronikeli, Sharrcemi, Minierat e Trepçës, Kizhnicës, etj. Si shkaktarë tjerë të ndotjes së ujit janë edhe kripërat e tretura: kloridet, sulfatet, etj, të cilët koncentrohen gjatë ujitjes së tokave. Gjithashtu, detergjentet dhe derivatet e ndryshme të naftës, janë veçanërisht të rrezikshëm. Sot, ujin e ndotin edhe komunikacioni ujorë, agrokemikatet (pesticidet dhe plehrat kimike), fabrikat, pastaj metalet nga proceset industriale, etj. Në ndotjen e ujërave rol të madh ka edhe erozioni i tokës. Lumenjtë çdo vit bartin sasi të mëdha të dheut i cili përmban materie kimike si plehra dhe pesticide. Të gjithë këta ndotës e gjejnë rrugën deri në lumë e nga andej përcillen deri në det ose në oqean.

Pasojat e ndotjes së ujit

Ndotja e ujit dhe përdorimi i tij ka ndikim të drejtpërdrejtë në shëndetin e njeriut dhe lë pasoja për kohë të gjatë. Sot në botë njihen më se dyqind sëmundje që paraqiten si pasojë e përdorimit të ujit të ndotur. Sipas Organizatës Botërore të Shëndetësisë (WHO) nga uji i ndotur, sot në botë sëmuren mbi pesëqind milion njerëz. Nga uji i papastër pasojnë një sërë sëmundjesh, ku, ndër më të rëndësishmet janë kolera, tifoja e zorrëve, hepatiti, tularemia etj. Këto sëmundje shpesh kanë marrë viktima njerëzore. Ne ditët e sotme me zhvillimet e avancuara që po ecën bota, është vështirë të mendohet për një jetë në Tokë me ujë të pastër.

Krahas kësaj, mbrojtja e ujit nga ndotja mund të bëhet edhe duke ndaluar hedhjen e ndotësve në ujë, pastaj me mënjanimin ose zvogëlimin e ndotësve në ujë, duke qarkulluar uji i ndotur nëpër sisteme të mbyllura, etj. Zvogëlimi i sasisë së lirimit të materieve ndotëse në ujë është formë e rëndësishme e luftës kundër ndotjes. Kjo nënkupton vendosjen e filtrave përkatës dhe e sistemeve për fundërrim në vendet ku lirohen ujërat e ndotura. Një formë e mbrojtjes së ujërave rrjedhës nga ndotja është edhe mbrojtja speciale e burimeve, planifikimi i lokacionit të deponive për hedhurina, që ato të ndërtohen sa më larg ujërave rrjedhëse, zvogëlimi i përdorimit të pesticideve dhe plehrave kimike në bujqësi si dhe pyllëzimi dhe ruajtja e tokës nga erozioni. Me konventa ndërkombëtare ndotja e ujërave është e sanksionuar, por, vështirë është të binden njerëzit që të mos e ndotin atë. Prandaj, është me rëndësi vetëdijesimi dhe edukimi i popullatës për shfrytëzim racional të resurseve ujore.

“Lajë dhëmbët tuaj me pastë dhëmbësh të mirë, pastaj shpërlaje gojën me mbetje industriale (ujë të ndotur).” Tom Leher
 

Ky shkrim nuk pasqyron politikat apo qëndrimet e Portalit Ferma Ime. Përgjegjësin e bart autori i këtij shkrimi

Nga i njëjti ekspert

Bujqësia moderne dhe ndikimet ekologjike

Në kohët e vjetra, lidhja në mes bujqësisë dhe ekologjisë ishte mjaft e fortë dhe shenjat e degradimit mjedisorë ishin rrallë të dukshme. Por, ashtu si modernizimi bujqë...

Mbetja e pesticideve në ushqim

Përdorimi i pesticideve dhe i plehrave kimike ka sjellë edhe zhvillimin e mëtejshëm të bujqësisë moderne. Teksa njerëzit kanë nisur të tregojnë një vëmendje më të ...

Pesticidet dhe Ambienti

Shumica prej nesh e njohin se pesticidet ndihmojnë prodhuesit bujqësorë për të përmirësuar sasinë, cilësinë dhe shumëllojshmërinë e furnizimit tonë me ushqim, por ...

ProCredit Bank

Të fundit

  • Kultivimi i Mjedhres

    Shkruan:
    Xhemal Cenaj

    Mjedhera eshte bime me origjine nga Europa dhe Azia. Tashme eshte e njohur ne gjithe boten. Prodhuesit me te medhenj jane Polonia...

  • Ndikimi i motit të lig te pemët

    Shkruan:
    Nazmi Rapuca

    Këtë vit, pas një “pranvere” tepër të hershme, këto ditë në vendin tonë po mbretëron një mot i ndryshueshëm, i pë...

  • Përmirësimi i kualitetit të qumështit

    Shkruan:
    Iniciativa për Zhvillimin e Bujqësisë së Kosovës

    Industria e qumështit në Kosovë viteve te fundit ka pasur një zhvillim te madhe, ku fermerët janë organizuar dhe janë ...

  • Kalkulimi i kostos së makinerisë së fermës

    Shkruan:
    Iniciativa për Zhvillimin e Bujqësisë së Kosovës

    Kostot e operimit dhe pronësisë të makinerisë, shpesh janë më shumë se gjysma e kostos së përgjithshme të prodhimit të ...

Ju rekomandojmë

Kosi për cdo kohë dhe për cdo moshë

Nuk është eliksir i jetëgjatësisë, por kërkime të ndryshme kanë treguar se kosi është një aleat shumë i mirë për sh...

MTI fton ndërmarrjet të aplikojnë për grante

Projekti do të zbatohet nga IOM-i, gjatë periudhës shkurt 2014, deri në gusht të vitit 2016, dhe ka një buxhet prej 4 milion...

Mbështetësit

Partnerët