Përgjigje për Kreshnik Hoti

Ne pyetjen e parashtruar nga Kushtrim Hoti lidhur me pergatitjen e sillazhit.


Pyetja: ndonje informacion lidhur me proceduren e pergatitjes se sillazht sepse mendoj ta mbjell rreth 1.3/ha me miser per sillazh?


Pergjigje:


SILLAZHI

Procedurat e mbjelljes janë njësoj sikurse mbjellja e misrit për kokërr ndërsa dallimi është se për mbjelljen e misrit për sillazhë nevojitet më shumë farë dhe mbjellja bëhet më e dendur që për një m2 mbillen 12 kokrra apo për 1 ha nevojiten 120.000 kokrra farë misri ose 4.pako që kanë nga 30.000 kokrra farë misri për sillazhë shprehur në kg diku 28 deri në 30 kg për 1 ha.


Sillazhi ështe ushqim voluminoz i lëngët dhe i konzervuar, ky ushqim është zëvendësim i ushqimit të freskët gjatë periudhës së dimrit.

Përparësitë e të ushqyerit me sillazhë


• Me silazhim bëhet konservimi i suksesshëm i lëndëve ushqyese

• Silazhi ka vlerë të lartë ushqyese

• Misri për silazhim jep rendimente të larta


• Silazhi përgaditet edhe në kushte të pa volitshme klimatike

• Silazhi është zëvendim i ushqimit te lëngët në stinën e dimrit

• Silazhi kërkon hapësirë më të vogël për deponim se sana

• Gjatë përgaditjes së silazhit mund të përdoret mekanizmi në shkall të lart

• Çmini i përgatitjes së silazhit është më i lirë

• Të ushqyerit është më ekonomik pra ulket kostoja e shpenzimeve në prodhim


• Shmanget rreziku nga zjarret(djegja e ushqimit)

Kushtet optimale për sillazhim Sillazha fillon te pregaditet në pjekurinë dyllore. Kur lagështia e tijë është 72% Pioniri rekomandohet për pregaditjen e sillazhit kur linja e pjekurisë qumështore arrinë 1/2 deri 2/3 në kokërr. Pra kur misri ta përfundojë pjekurinë qumështore dhe menjeherë kur të fillon pjekuria dyllore duhet korrë për sillazhë. Silazhi komplet bima me 80% lagësht arrinë deri në 600-800 kg 1m3 Vetëm me sillazhë arrihet deri në 15 litra qumësht në ditë. Në 1m3 në sillosë vendosen 600-700 kg/sillazhë. (shih tabelen 1)


Për përgatitjen e sillazhit duhet të zhvillohet fermentimi acido laktik

Ky fermentim mund të zhvillohet nëse sigurohen këto parakushte;


1.Minimumi i sheqerit


2.Lagështia 65-70%

3.Temperatura max 15 oC

4.Krijimi i kushteve anaerobe

5.Aciditeti(PH)3.6-4.2

Ushqimet të cilat përdoren për përgaditjen e Sillazhit

Misri për silazh

Leguminozet

Bari i livadhit


Kokat dhe gjedhet e pangjasheqerit

Talla


Teknika e sillazhimit Për përgaditjen e sillazhit cilësorë duhet të ndërmerren këto masa;

Grimcimi i masës 1-4cm varsisht nga perqindja e lagshtise ,shtypja dhe mbulimi. Grimcimi bëhet varësisht nga përmbajtja e lagështisë në masën për silazhim.

Shtypja e masës për silazhim bëhet me makina bujqësore traktor me goma

Shtypja duhet të jetë e organizuar dhe të bëhet pa ndërprerje në mënyrë që të përfshihet tërë sipërfaqja e silazhit dhe të largohet ajri në tërësi nga masa e silazhuar Shtresa e masës për silazhim duhet të jetë sa më e hollë (10cm)dhe pas çdo shtrese të të tillë bëhet ngjeshja e masës.

Shtypja duhet të filloj nga muret e solosit kah pjesa e mesit dhe duhet të kalohet disa herë nëpër masën e silazhuar




Mbulimi

Mbulimi i mirë i sillazhit zvogëlon prishjen e tij

Mbulimi bëhet me ceradë, tekstil, folie plastike


Mbi sipërfaqe të silazhit vendoset dheu, pleh,goma dhe gjëra të rënda


Fermentimi i silazhit kryhet brenda tri jave mipëpo rekomandoket që shfrytëzimi mos të filloj më herët se 40-60 ditë.

Përdorimi i silazhit për kafshë duhet të jetë mirë i programuar dhe futja e silazhit në racion duhet të jetë gradual

Lopëve në fazën e fundit të barsmërisë u jepet më pak për shkak se mund të shkakton aborte

Silazhi nuk guxon tu jepet kafshëve i ndotur ose i ngrirë.



Grimcimi


Madhësia e grimcave të masës për silazhim duhet të jenë sa më të vogla në mënyrë që shtypja të bëhat sa me e lehtë dhe të largohet ajri nga masa e silazhit.

Silazhin e grimcuar mirë kafshët e tretin dhe e konsumojnë më mirë

Më lehtë nxirret nga silosi.


Rekomandimet për përdorimin e sillazhit te kafshët sipas llojit dhe kategorisë

Si rregull gjithmonë praktikohet që së pari kafshëve iu ipet pak sanë e thatë para se tju ipet sillazha

Lopët qumështore 20-40kg/ditë

Gjedhët në trashje 10-30kg/ditë

Viqat deri ne 5 muaj 5kg/ditë

Mështqerrat 6 deri 12 muaj 10-13kg/ditë

Mështjerrat më të moshuara 15-20kg

Delet 2-5kg/ditë Qengjat 0.3-1kg/ditë

Dhitë 2-3kg/ditë

Derrat 5-10kg/ditë.


Kjo pergjigje eshte derguar me heret si pergjigje ne nje pyetje te ngjashme ne modulin Sherbime Keshillimore nga keshilltari per bujqesi i komunes se Gjilanit. z.Medin Zeqiri PhD

Nga: Ferma Ime (Prishtine)
Telefon: tel
E-mail: info@fermaime.com